|
|
Het ontstaan van jeugdgroep ‘Aksie’ in LuttenbergHarrie Blankenvoort schrijft prachtige columns over de geschiedenis van Elckerlyc in Luttenberg. Vandaag over het ontstaan van jeugdgroep Aksie; |
Het ontstaan van jeugdgroep ‘Aksie’ in Luttenberg
In mijn eerste drie columns heb ik het gehad over de livemuziek in de jaren zeventig in het parochiehuis/ gemeenschapscentrum Elckerlyc in Luttenberg. Het patronaatsgebouw St Cornelius kreeg na de verbouwing in 1976 de mooie naam Elckerlyc naar een idee van Ans Steenwelle. Een naam die “iedereen” betekent. Er werden in de jaren 70 naast live muziek ook plaatjes gedraaid. Verantwoordelijk hiervoor was de Stichting Jeugdgroep Aksie kortweg Aksie genoemd.
Door Harrie Blankenvoort
Het ontstaan van Aksie
In de jaren ‘60 was er een Jeugdraad waarin enkele notabelen zitting hadden. Door hun afstand tot de jeugd kwamen activiteiten niet van de grond. Volgens Lucas Korenromp werd op een PB vergadering in 1968 door enkele leden van het latere Aksie al aangegeven dat zij wat voor de jeugd wilden organiseren omdat er zo weinig voor hen gebeurde. Dit ondanks het bestaan van organisaties als de KPJ (Katholieke Plattelands Jongeren) KAJ (Katholieke Arbeiders Jeugd) en KMG (Katholiek Meisjes Gilde). Het aanbod van deze organisaties sloeg kennelijk niet aan bij alle jeugd en paste niet meer bij de tijdsgeest. Te braaf en weinig vernieuwend? Voor de Jeugdraad met o.a., Jan Keyzer, kapelaan Rigter en dhr. B. Hutten vormden de nieuwe groep jongeren ook een uitkomst. Deze kregen de medewerking. De jongeren gingen voortvarend hun eigen gang. Sociaal-cultureel werk vanuit Raalte werd niet serieus genomen. Van bemoeienis van de oude Jeugdraad was vanaf het begin geen sprake meer. Wel hadden ze nog veel aan Jan Keyzer in zijn hoedanigheid als journalist. Aksie kreeg via hem altijd veel en goede publiciteit.
Willy Mars, Rieky Heuven (Neppelenbroek), Harry Tijs, Mariet Holtmaat, Herman Neppelenbroek, Lucas Korenromp, Diny Booyink, Ans Reimink (Booyink) waren de jongeren van het eerste uur. De naam Jeugdraad werd vervangen door Aksie, een activistische naam met dito spelling, die binnen enkele jaren volledig waargemaakt werd. Er kwam na verloop van tijd ook een gestencild eigen blad Aksioneel. De Stichting Jeugdgroep Aksie werd ingeschreven bij de Kamer van Koophandel met als oprichtingsdatum 5 oktober 1969.
Aksie kreeg na enige tijd de beschikking over eigen ruimtes op de zolder van het parochiehuis en richtte deze zelf in. Ook maakte ze gebruik van de ruimte van de KPJ/KAJ/KMG. Het Zoldergat, de soos en de Aksie-disco-show zouden er het licht zien.
Zoldergat
Over het Zoldergat en soos heb ik het met Hennie Tijs (1955, van de Krol) en Cyntha Korenromp (1957, van Korenromps Harm) Gekscherend wel eens de eerste Luttenbergse hippies genoemd. Wie had dat kunnen denken na een mislukte start op het seminarie in Zenderen door Hennie. Na hun onderwijs carrière zijn beiden nu samen creatief bezig in hun Atelier op de berg met als motto “Creatief + Tijd maakt Creativiteit.” Kunst wordt geëxposeerd en boeken worden geschreven. Recentelijk nog de Toverboom ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum van Elckerlyc.
Kort na de jongeren van het eerste uur raakten zij rond 1971/1972 bij Aksie betrokken. Ze voelden zich erdoor aangetrokken, je schuift aan, je wordt betrokken bij organiseren van activiteiten, voor je het wist behoorde je bij de leiding. Ook erg goed voor de eigen ontwikkeling.
De vraag aan hen wat was dat nou eigenlijk het Zoldergat?
Een jeugdhonk voor de jeugd begin jaren 70 zonder direct toezicht en verwachtingen van kerk, ouders of onderwijzend personeel. De leiding die er wel was, was vaak maar enkele jaren ouder en had aansluiting met de jeugd. Voor en door de jeugd! Dat was nieuw. Daar wilde je bij horen! De jongeren konden er zichzelf zijn. Een eerste biertje of sigaret. Er kon gedanst, geflirt, geschuifeld en gekust worden. Zo ook Hennie en Cyntha met elkaar. Het was daarmee spannend maar ook knus en veilig, je kende bijna iedereen van de lagere school of sport. Dat had natuurlijk ook zijn keerzijde, iedereen wist alles van elkaar. Volk van buitenaf maakte het geheel nog spannender. Het was het keet gevoel van vandaag maar dan 55 jaar geleden!
Er mocht bier verkocht worden, er moest immers ook geld binnenkomen! Het Zoldergat werd door Aksie uitgerust met een zelf in elkaar getimmerde bar en aangekleed in de sfeer van de tijdsgeest. Psychedelische kleuren en natuurlijk ontbrak Che Guevara niet. Vrijdagavond de vaste vergaderavond van Aksie. Donderdag en zondagavonden voor de oudere jeugd van 16 tot 25 jaar. Aparte avonden voor tafeltennis, films, handvaardigheid en expressie.
Maar bovenal werd de sfeer bepaald door pareltjes van goede muziek uit die tijd.
DJ s van het eerste uur Lucas Korenromp en Rinus Jonkman en wat later Hennie met Herman Korenromp! Als Hennie zijn brommer, een Magneet, thuis startte, was die bij Cyntha thuis te horen. Als Child in Time van Deep Purple (release 1972 als single A en B kant) werd opgezet in het parochiehuis wist Cyntha dat haar Hennie binnen was. Plaatjes werden met korting bij Ben Veldkamp aangeschaft. Ook werden daar de voor hun onbekende singles zoals Schools Out van Alice Cooper ontdekt (release 1972)
Soos
De soos op vrijdagavond werd gehouden in de ruimte van de KPJ voor jongeren van 12 tot 16 jaar. Er was ook een soos voor de kinderen van 8 t/m 11 jaar. Cyntha was veel bij de soos betrokken. Er werd naar hartenlust geknutseld, getekend, geschilderd, gekaart, gedamd en aan toneel gedaan a la de Lama’s. Een heuse musical, de tijdmachine, van Benny Vreden werd omstreeks 1973/1974 opgevoerd met een glansrol voor Lucie Oortwijn. De professor in dat stuk, Jan Arends, raakte in de voorbereiding het trouwpak van zijn vader kwijt. Paniek! Verdwenen tijdens een bandavond?! De musical mocht zelfs in het Hoftheater opgevoerd worden. De jongeren werden daar professioneel geschminkt. Dat had men in Luttenberg niet eerder meegemaakt. Maar ook al bij de soos, het laatste uur plaatjes draaien. Muziek werd er dus met de paplepel ingegoten!
Hennie en Cyntha trouwden in 1976 om Hennie als kostwinner uit dienst te kunnen houden. Nog een 50-jarig jubileum dit jaar dus, naast dat van Elckerlyc en het Luttenbergs feest! Ergens rond hun trouwjaar zijn beiden gestopt met Aksie.
Aksie-disco-show
Over de Aksie-disco-show heb ik het met Rob Wispels ofwel Rob van Kokkies Jo. Van deze periode is niet veel bewaard gebleven omdat een plakboek samengesteld voor een jubileum van Aksie tijdens een brandje in het Zoldergat verloren is gegaan. Rob is geboren in 1957. Na de Aloysiusschool en LTS metaal en installatietechniek in respectievelijk Raalte en Deventer, raakte hij aan de slag als bijrijder bij een transportbedrijf. Zijn hele arbeidsverleden zit in transport en zorg.
Rob was een jaar of 17 toen ze hem bij Aksie vroegen. Kennelijk vonden ze dat ik er tussenpaste aldus Rob. Al vrij snel ging hij met Leo Korenromp aan de slag met Aksie-disco-show. Dit was voor hun een logisch uitvloeisel van de soos op vrijdagavond voor de schoolverlaters waar het laatste uurtje al muziek gedraaid werd.
Vele uren op vrijdag, zaterdag en zondag brachten de beide heren door in het Zoldergat. Dat was voor Rob overigens niet de eerste keer. Toen de lagere school verbouwd werd zat klas vier van Rob bovenin het parochiehuis waar ze les kregen van Herman Korenromp. Let wel de Korenromp van bovenop de berg!
Het ging allemaal niet vanzelf en voor niks Wat nu een DJ booth genoemd wordt werd toen allemaal zelf in elkaar geknutseld. Een zwart front met de letters Aksie in de stijl van de lay out van de Hot Love popfestivals, een lichtshow door gebruik van starters van TL buizen! Een lichtbalk met de tekst Aksie-disco-show. Van Ben Veldkamp werden voordelig wat draaitafels en apparatuur overgenomen. Deze had Rob al eerder gehoord vanuit zijn huis als Ben Veldkamp verderop in de buurt installaties testte! Dat ging loeihard. Ook konden singles met een kleine korting worden aangeschaft. Er werd met een klein ploegje gedraaid. Zaal versieren, entree innen, glazen ophalen etc. Vriendin en later zijn vrouw Angela uit Heino werkte mee. Ook een vorm van een avondje uit!
Financiën
Het bleef financieel allemaal behelpen. De entree was voor Aksie en de omzet voor Elckerlyc. Aksie had dus belang bij zoveel mogelijk bezoekers. Maar daarvoor moest dan wel weer de singlevoorraad actueel zijn en moesten er kosten gemaakt worden. Bezoekers kwamen uit Luttenberg maar ook uit Haarle, Marienheem en Raalte. Een goede avond had circa 250 bezoekers. Niets is echter zo ontrouw als discotheekpubliek. De concurrentie in de omgeving was groot. Was het ergens anders actueler of een verandering doorgevoerd dan zat je met de helft van de bezoekers aldus Rob. Na het financieel debacle van het Hot Love popfestival in 1974 hielden de voorzitter Jan Booyink en penningmeester Marinus Alferink van Aksie begrijpelijkerwijs de hand stevig op de knip. Het was een constant gevecht. Met de Aksie-disco-show werd daarom ook buiten Elckerlyc gedraaid. Met een veewagen werden spullen vervoerd. Diezelfde veewagen werd ook gebruikt voor droppings! Dat kon toen allemaal. Als er bands optraden dan zorgde Aksie met de discotheek achter de balustrade op de verdieping voor muziek in de pauzes. Rob herinnert zich Sesam, Howling Hurricanes en Razor Blade. Inzet van vrijwilligers tijdens die bandavonden zorgde ook nog voor extra inkomsten.
Ergens in 1974 werd de eerste Aksie-disco-show gehouden. Met de verbouwing van het parochiehuis in 1976 werd uitgeweken naar zaal Arents! Rob stopte rond 1980. De Aksie-disco-show heeft daarna nog enkele jaren kunnen bestaan.
Aksioneel
Al eerder hadden we het over het blad Aksioneel van Aksie. Het blad heeft vermoedelijk bestaan van najaar 1972 tot eind 1973 met in totaal 9 of 10 afleveringen. Via Hennie Vrielink krijg ik wat kopieën van de inhoud toegestuurd. Er staan twee tekeningen van zijn hand in. Het voorblad van het nummer van februari 1973, waarop een Luttenbergs boerenechtpaar met enige ontsteltenis, maar ook met een zekere nieuwsgierigheid kennisneemt van de nieuwe jeugdcultuur en hun muzieksmaak. In het decembernummer van 1973 een gestileerde tekening van een gitarist.
In Aksioneel ging het ook over muziek. Er werden bands besproken, LPs aanbevolen maar ook werd er met enige regelmaat een Top twaalf van het Zoldergat weergegeven.
De Top 700 viert dit jaar haar eerste lustrum van 31 juli tot en met 4 augustus. Het evenement is ontstaan tijdens het 700 jarig bestaan van Luttenberg in 2018. Bij dit tweejaarlijks, 5 dagen durend, evenement gepresenteerd door lokale DJs, worden de 700 muzieknummers die het meest ingediend zijn uitgezonden via radio, tv en internet. Dit alles live vanuit Elckerlyc.
(Lees verder onder foto)
Tegenhanger
Als tegenhanger voor de Top 700 onderstaand een samengestelde Top 12 van het Zoldergat uit de jaren 1972/1973. Dit op basis van het aantal malen dat bands voorkwamen op de lijsten.
1) Alice Cooper, Elected en Hello Hurray
2) Hawkwind, Silvermachine
3) Redbone, We are all wounded en Fais-Do
4) Long Tall Ernie and the Shakers, Turn your radio on, Kiss me baby en You should have seen me
5) Bonnie St Claire en Unit Goria, Clap your hands and stamp your feet
6) David Bowie, Jean Genie en John i am only dancing
7) Uriah Heep, Easy Livin
8) Who/ Roger Daltry, Relay en Give it all away
9) Black Sabbath, Children off the Grave
10) Slade, Goodbye to Jane
11) Dizzy Mans Band, Schocking
12) Dr Hook, Cover off the Rolling Stone
Echo’s uit het verleden
Aksie is ook nu nog springlevend en eigenzinnig! Er wordt nog steeds op de vrijdagavond vergaderd. Veel van wat in de eerste jaren van Aksie is opgezet bestaat in een of andere vorm na circa 57 jaar nog steeds. Onder meer; intocht St Nicolaas, het jaarlijkse kinderkamp (1972), paasvuur (1974) jongerenweek (1975). Maar er wordt ook nog steeds een geluidsinstallatie verhuurd! Tegenwoordig niet meer inclusief platenkoffers alhoewel dat nog wel zou kunnen. De verhuur gebeurt nog circa tien keer per jaar aldus Kay Besten van Aksie.
Voor tips en opmerkingen hblankenvoort@hotmail.com
 |
[Back to TOP] |
Geen opmerkingen:
Een reactie posten